ShareThiết kế khu vui chơi trong nhà và lựa chọn thiết bị
Vì sao khu vui chơi trong nhà là bài toán kỹ thuật khác hẳn
Khu vui chơi trong nhà hỏng vì những lý do không bao giờ làm phiền một sân ngoài trời: trần quá thấp, lối thoát nạn bị chặn, thông gió kém và bề mặt chọn theo hình thức thay vì theo khả năng giảm chấn. Bài viết này trình bày cách thiết kế khu vui chơi trong nhà được lập kế hoạch, chỉ định và kiểm chứng, để không gian vừa an toàn, vừa bền, vừa thực sự đông khách.
Ngoài trời, bạn thiết kế để chống lại thời tiết, tia cực tím và mưa lớn. Trong nhà, các sức ép đó được thay bằng những ràng buộc cứng hơn: một vỏ kết cấu cố định, chiều cao thông thủy không thể nâng lên, hệ chữa cháy và đường ống kỹ thuật không được che chắn, cùng chất lượng không khí và môi trường âm thanh hoàn toàn thuộc trách nhiệm của bạn. Giá trị chơi phải được tạo ra bên trong một cái hộp do người khác dựng sẵn.
Thiết kế khu vui chơi trong nhà bắt đầu từ vỏ công trình, không phải từ thiết bị
Trước khi chọn bất kỳ hạng mục nào, hãy ghi lại các dữ kiện vật lý của phòng. Những số đo sau chi phối mọi quyết định về sau.
- Chiều cao thông thủy đo tại nhiều điểm, tính tới vật cản thấp nhất là đầu phun chữa cháy, đèn, dầm hoặc ống gió, chứ không tính tới đáy sàn bê tông.
- Lưới cột: vị trí và tiết diện cột, vì cột nằm trong phạm vi khu chơi phải được bọc đệm và đưa vào thiết kế, hoặc phải né bố cục ra khỏi cột.
- Khả năng chịu tải của sàn tính bằng kilonewton trên mét vuông, quan trọng với bể bóng, khung liên hợp nhiều tầng và mọi kết cấu neo cố định.
- Độ phẳng và cao độ sàn, vì bề mặt lắp ghép sẽ lộ ra từng chỗ lõm của lớp vữa cán nền kém.
- Phương án phòng cháy: chiều rộng lối thoát nạn, khoảng cách thoát nạn, vị trí và chiều mở của cửa thoát, phạm vi phủ của đầu phun và đầu báo.
- Hệ thống kỹ thuật: vị trí và công suất cấp điện, lưu lượng cấp gió và hút gió, độ rọi chiếu sáng và phân vùng điều khiển.
- Đường vận chuyển phục vụ giao hàng và lắp đặt, gồm chiều rộng cửa, kích thước thang máy và không gian quay trở. Cấu kiện khung lớn không đưa được vào phòng là sự cố tốn kém rất hay gặp.
Chiều cao thông thủy là yếu tố quyết định nhiều nhất tới sản phẩm bạn có thể chào. Phòng trần thấp phù hợp với khu cho trẻ tập đi, khu chơi mềm, khu giác quan, sàn chiếu tương tác và trò chơi nhập vai ở cao độ thấp. Kết cấu lưới nhiều tầng, cầu trượt cao và tháp leo cần chiều cao rộng rãi cộng với khoảng trống phía trên và xung quanh theo yêu cầu của tiêu chuẩn thiết bị. Nếu phòng không đáp ứng được chiều cao đó, hãy thiết kế lại sản phẩm dịch vụ thay vì nhét một thiết bị ngoài trời vào vỏ nhà.
Phân khu: quyết định bố cục chi phối mọi thứ còn lại
Phân khu là điểm mà một phương án thiết kế khu vui chơi trong nhà hoặc thành công hoặc thất bại. Các khu vui chơi vận hành tốt đều được chia theo độ tuổi và theo cường độ vận động, với tầm nhìn cho phép một người lớn quan sát con mình từ chỗ ngồi. Phân khu kém tạo ra đúng hai lời phàn nàn mà đơn vị vận hành nghe nhiều nhất: trẻ lớn va vào trẻ nhỏ, và phụ huynh không nhìn thấy con.
Tách theo độ tuổi
Tách trẻ dưới ba tuổi khỏi nhóm lớn hơn bằng ranh giới vật lý, không phải bằng một tấm biển. Thiết bị dành cho trẻ nhỏ nhưng bị trẻ lớn sử dụng là nguồn gốc của nhiều chấn thương nhẹ, và trẻ lớn đi lạc vào khu trẻ nhỏ gây ra phần còn lại. Mỗi khu nên có lối vào riêng để gia đình có con nhiều độ tuổi vẫn ở trong tầm mắt của nhau.
Lưu thông và điểm xếp hàng
Mỗi điểm ra của cầu trượt, cửa ra của ống lưới và điểm tiếp đất của tuyến leo đều cần vùng giảm tốc nằm ngoài luồng đi lại. Hãy vẽ đúng tuyến di chuyển mà trẻ sẽ đi giữa các trò chơi và làm nó rộng hơn cảm giác cần thiết. Sau đó kiểm tra lại để chắc chắn không có trò chơi nào xả người ra đúng đường thoát nạn.
Khu vực dành cho người lớn
Phụ huynh ở lại lâu hơn và quay lại nhiều hơn khi chỗ ngồi nhìn bao quát toàn sàn, có ổ cắm điện dùng được, ánh sáng đủ và mức ồn dễ chịu. Khu cà phê đặt sát mép khu chơi làm tăng doanh thu trên mỗi lượt khách và đồng thời cải thiện chất lượng giám sát, vì người lớn ngồi lại thay vì đứng chen trong khu chơi.
Chiều cao rơi, bề mặt và vật liệu dùng trong nhà
Trong nhà không có nghĩa là không có rủi ro rơi. Mọi cao độ đứng được đều tạo ra chiều cao rơi tự do và phải có bề mặt tương ứng, xác định qua thử nghiệm theo EN 1177, còn không gian rơi và phạm vi trải bề mặt tuân theo EN 1176. Tại Việt Nam bộ TCVN 12730 áp dụng cho thiết bị sân chơi, và nhiều đơn vị vận hành viện dẫn thêm ASTM F1487 cùng ASTM F1292.
Ba nhóm bề mặt thường dùng
Thảm cao su đổ tại chỗ cho bề mặt liền mạch, dễ vệ sinh và tạo hình linh hoạt, phù hợp khu vận động có cao độ. Tấm lót đàn hồi lắp ghép cho phép tháo dỡ cục bộ, thuận tiện khi mặt bằng còn thay đổi. Đệm mút bọc vinyl dùng cho khu chơi mềm và khu trẻ tập đi, nhẹ, ấm và dễ lau, nhưng phải kiểm tra chỉ tiêu chống cháy của lớp bọc. Chi tiết so sánh bề mặt được trình bày trong bài thảm an toàn sân chơi.
Yêu cầu riêng của vật liệu trong nhà
Vật liệu trong nhà chịu ba yêu cầu mà ngoài trời không đặt ra gay gắt bằng. Thứ nhất là phản ứng với lửa: mọi lớp bọc mềm, lưới, rèm và tấm trang trí phải có hồ sơ chứng minh cấp chống cháy phù hợp với công năng công trình. Thứ hai là phát thải khí trong nhà: sơn, keo dán và lớp phủ nên chọn loại phát thải hợp chất hữu cơ bay hơi thấp, vì phòng kín và trẻ nhỏ thở nhanh hơn người lớn. Thứ ba là khả năng làm sạch: mọi bề mặt trẻ chạm vào phải chịu được lau khử khuẩn hằng ngày mà không bạc màu hay bong lớp phủ.
Thông gió, chiếu sáng, âm học và phòng cháy
Đây là nhóm hạng mục kỹ thuật khiến một khu chơi bị đóng cửa nhiều hơn bất kỳ lỗi thiết bị nào, nên phải đưa vào thiết kế khu vui chơi trong nhà ngay từ giai đoạn ý tưởng.
| Hạng mục | Vấn đề nếu làm sai | Cần chốt ở giai đoạn nào |
|---|---|---|
| Thông gió cơ khí | Không khí tù, mùi, nồng độ CO2 cao vào giờ cao điểm | Thiết kế cơ điện, trước khi chốt bố cục |
| Điều hòa không khí | Khu vận động mạnh quá nóng, khu trẻ nhỏ bị thổi lạnh trực tiếp | Thiết kế cơ điện |
| Chiếu sáng | Chói trong ống trượt, tối ở khu lưới, khó giám sát | Thiết kế chiếu sáng theo từng khu |
| Âm học | Tiếng ồn dội, nhân viên mệt, phụ huynh rời sớm | Chọn trần và tấm tiêu âm sớm |
| Phòng cháy | Thiết bị chắn lối thoát nạn hoặc che đầu phun, không nghiệm thu được | Trước khi đặt hàng thiết bị |
| Cấp điện | Thiếu ổ cắm cho trò chơi tương tác và khu chờ của phụ huynh | Thiết kế cơ điện |
Riêng phòng cháy cần nói rõ: không thiết bị nào được thu hẹp chiều rộng lối thoát nạn, che khuất biển chỉ dẫn thoát nạn hay cản trở vùng phun của đầu sprinkler. Nếu khung liên hợp cao che mất đầu phun, phương án chữa cháy phải được đơn vị thiết kế phòng cháy điều chỉnh và thẩm duyệt lại, chứ không phải xử lý tại hiện trường khi đã lắp xong.
Lưu lượng khách, sức chứa và độ bền vận hành
Một khu chơi trong nhà không hỏng vì trận mưa mà hỏng vì lượt sử dụng, nên thiết kế khu vui chơi trong nhà phải tính theo lưu lượng khách thực tế. Cùng một thiết bị đặt trong nhà có thể nhận số lượt gấp nhiều lần so với sân công cộng ngoài trời, vì hoạt động liên tục theo giờ mở cửa và không phụ thuộc thời tiết.
Xác định sức chứa trước, rồi mới bán vé
Hãy tính số trẻ tối đa có mặt đồng thời dựa trên diện tích chơi thực, số cửa thoát nạn và số nhân viên giám sát, sau đó thiết kế quầy đón và hệ đặt chỗ theo con số đó. Bán vé vượt sức chứa là nguyên nhân trực tiếp của va chạm, xếp hàng dài và đánh giá xấu.
Chọn chi tiết theo tần suất thay thế
Ưu tiên các bộ phận hao mòn có thể thay tại chỗ trong giờ đóng cửa: tấm lót, lưới, đệm bọc, chốt và bản lề. Hỏi nhà cung cấp về khả năng cung ứng phụ tùng nhiều năm và thời gian giao hàng thay thế, vì một khu chơi phải rào lại chờ linh kiện là doanh thu mất trắng.
Vệ sinh và kiểm tra hằng ngày
Đưa vào quy trình mở cửa một vòng kiểm tra trực quan: chốt lỏng, mối nối hở, lớp bọc rách, vật lạ trong bể bóng, đèn hỏng. Kiểm tra chức năng theo tháng và kiểm tra tổng thể hằng năm nên do người có chuyên môn thực hiện và lưu biên bản. Khung công việc chi tiết có trong bài checklist bảo trì thiết bị sân chơi theo định kỳ.
Câu hỏi thường gặp
Chiều cao thông thủy tối thiểu cho một khu vui chơi trong nhà là bao nhiêu
Không có một con số dùng chung, vì yêu cầu phụ thuộc vào loại thiết bị. Nguyên tắc thực tế là lấy chiều cao sàn thao tác cao nhất cộng khoảng trống an toàn phía trên theo hướng dẫn của nhà sản xuất và tiêu chuẩn áp dụng, rồi so với chiều cao đo tới vật cản thấp nhất. Nếu không đủ, hãy đổi sang cấu hình thấp thay vì cắt bớt khoảng trống an toàn.
Khu vui chơi trong nhà có phải tuân theo EN 1176 không
Tiêu chuẩn thiết bị sân chơi áp dụng cho thiết bị, không phân biệt trong nhà hay ngoài trời, nên phần lớn hạng mục leo trèo và trượt vẫn được chứng nhận theo EN 1176 kèm bề mặt thử nghiệm theo EN 1177. Tại Việt Nam bộ TCVN 12730 cũng áp dụng. Hãy nêu rõ tiêu chuẩn trong hồ sơ chỉ định để nghiệm thu thuận lợi.
Thiết bị ngoài trời có dùng lại được trong nhà không
Về nguyên tắc có, nhiều cụm chơi liên hợp chuyển đổi tốt, nhưng phải kiểm tra ba điểm: chiều cao có vừa chiều cao thông thủy không, cách neo có phù hợp với sàn công trình không, và vật liệu bề mặt có đạt yêu cầu chống cháy và phát thải trong nhà không. Nếu một trong ba điểm không đạt, hãy chọn cấu hình thiết kế riêng cho trong nhà.
Nên khảo sát mặt bằng vào lúc nào
Trước khi vẽ phương án ý tưởng. Một bản khảo sát có số đo thật cho biết điều gì thực sự khả thi; một phương án vẽ trước khảo sát thường phải vẽ lại. Trình tự làm việc từ khảo sát tới bàn giao được mô tả trong bài quy trình triển khai dự án sân chơi.
Bước tiếp theo cho dự án của bạn
Nếu bạn đang chuẩn bị một phương án thiết kế khu vui chơi trong nhà cho trung tâm thương mại, khối đế chung cư, khách sạn hay trường học, hãy bắt đầu bằng khảo sát vỏ công trình và xác nhận phương án phòng cháy, rồi mới chốt danh mục thiết bị. Trình tự này rẻ hơn nhiều so với việc sửa bố cục sau khi hàng đã về công trường.
067 Group tư vấn, thiết kế, cung cấp và lắp đặt thiết bị vui chơi, thiết bị thể dục và bề mặt an toàn cho các dự án tại Việt Nam. Quy trình làm việc từ khảo sát, thiết kế ý tưởng, lắp đặt tới bảo trì định kỳ được mô tả tại trang quy trình làm việc, và các công trình đã thực hiện có tại trang dự án.
Liên hệ văn phòng Hà Nội: Số 38 Ven Hồ Hạ Đình, phường Hạ Đình, quận Thanh Xuân, Hà Nội. Điện thoại +84 24 66 73 3777 hoặc +84 24 66 73 9777. Gửi kèm mặt bằng, chiều cao thông thủy đo thực tế và thông tin hệ chữa cháy, đội kỹ thuật sẽ phản hồi bằng phương án phân khu sơ bộ và danh mục thiết bị phù hợp.