ShareThiết kế sân chơi nước và splash pad: hướng dẫn cho chủ đầu tư
Vì sao nên đưa sân chơi nước vào nhiều công trình hơn
Nước là cách nhanh nhất để biến một sân chơi ít người dùng thành góc sầm uất nhất của dự án. Một bản thiết kế sân chơi nước hợp lý mang lại cho trẻ nhỏ lối chơi mở, ít rủi ro trong khí hậu nóng, đồng thời cho chủ đầu tư một hạng mục dễ giám sát hơn hồ bơi.
Ở khí hậu Việt Nam, một sân chơi kim loại và cao su thông thường có thể bỏ trống suốt khoảng giữa trưa nóng nhất, khi bề mặt thiết bị nóng đến mức không thể chạm vào và trẻ thích ở trong nhà hơn. Nước thay đổi cách tính đó. Nước làm mát không khí xung quanh, kéo các gia đình ở lại lâu hơn và phù hợp với dải lứa tuổi rộng hơn gần như bất kỳ cụm thiết bị cố định nào, bởi lối chơi là mở chứ không bị lập trình sẵn. Với chủ đầu tư bất động sản, đơn vị vận hành resort hay phòng quản lý công viên đô thị, điều đó đồng nghĩa với lượng khách cao hơn, thời gian lưu lại dài hơn và một hạng mục mà các gia đình nhớ tới.
Thiết kế sân chơi nước thực chất gồm những hạng mục gì
Splash pad, còn gọi là công viên phun nước hay khu vui chơi dưới nước, là một bề mặt chơi nước không có nước đọng. Nước phun lên từ các vòi ngầm trên sàn, các vòm và cụm phun trên cao, sau đó thoát đi ngay lập tức. Cách làm này loại bỏ nguy cơ đuối nước của bể lội trong khi vẫn giữ trọn niềm vui chơi. Vì không có nước sâu, việc giám sát nhẹ nhàng hơn và không gian thường có thể mở cửa mà không cần nhân viên cứu hộ, tùy quy định từng địa phương.
Một bản thiết kế sân chơi nước tốt phải gộp nhiều hạng mục chuyên môn vốn không nằm trong cùng một hợp đồng:
- Hạng mục phun nước: vòi phun sàn, gáo đổ nước, vòng sương, súng phun nước và các tia tương tác, được chọn cỡ và sắp thứ tự theo nhóm tuổi.
- Hệ thủy lực: bơm, ống chia, van, bộ điều khiển và nguồn nước, tính theo số lượng hạng mục chạy đồng thời ở mức cao nhất.
- Xử lý nước: với hệ tuần hoàn, cần lọc và khử trùng để nước tái sử dụng an toàn khi chạm và bắn vào người.
- Hạ tầng xây dựng: bể thu, hệ thoát nước, độ dốc và một mặt sàn chống trượt, giảm chấn.
- Điều khiển: hẹn giờ, nút bấm kích hoạt hoặc cảm biến chuyển động để nước chỉ chảy khi sân thực sự có người dùng.
Mỗi hạng mục trên là một quyết định thiết kế chứ không phải việc chọn từ danh mục. Cùng một bộ vòi đặt ở hai mặt bằng khác nhau có thể cần bơm và bể hoàn toàn khác nhau, vì vậy quá trình phải bắt đầu từ hiện trạng mặt bằng chứ không phải từ thiết bị. Chốt các quyết định này sớm giúp tiết kiệm chi phí, như chúng tôi đã trình bày trong bài về quy trình triển khai dự án sân chơi.
Nguồn nước, hệ tuần hoàn và xử lý nước
Câu hỏi đầu tiên trong mọi bản thiết kế sân chơi nước là nước lấy từ đâu và đi về đâu. Có hai dòng hệ thống, và chúng dẫn tới chi phí vận hành cũng như nghĩa vụ bảo trì rất khác nhau.
Hệ tuần hoàn
Nước chảy vào một bể ngầm, được lọc và khử trùng, rồi bơm trở lại các hạng mục phun. Đây là lựa chọn có trách nhiệm ở nơi nước tính theo đồng hồ đo, hoặc nơi một resort không thể lãng phí nước, và là phương án thực tế duy nhất cho các công trình quy mô lớn. Cái giá phải trả là một trạm xử lý: bơm, bộ lọc, hệ định lượng hóa chất khử trùng và bộ điều khiển, cộng thêm quy trình kiểm tra chất lượng nước hằng ngày. Hãy tính hệ xử lý theo thể tích nước, không theo diện tích sân, và giữ cho bể luôn có lối vào để vệ sinh.
Hệ xả trực tiếp
Nước đi qua các hạng mục một lần rồi xả ra cống, thoát nước mưa hoặc hệ tưới tiêu. Hệ xả trực tiếp đơn giản và rẻ hơn khi xây dựng, không cần lọc hay định lượng hóa chất, nhưng tiêu thụ nước sạch cho mỗi giờ vận hành. Phương án này chỉ hợp lý ở nơi nước dồi dào và được phép xả, nên trên thực tế chỉ giới hạn ở các sân nhỏ theo mùa và các mặt bằng đã có sẵn kế hoạch tưới tiêu hoặc tái sử dụng nước xám.
Chọn hệ nào thì cũng phải ghi yêu cầu chất lượng nước vào bản mô tả ngay từ đầu. Một sân chạy tuần hoàn cần quy trình kiểm tra và định lượng hóa chất được ghi thành văn bản, và người sẽ vận hành sân cần được bàn giao quy trình đó chứ không phải chỉ nghe mô tả.
Chống trượt, bề mặt và thoát nước
Chơi nước là chơi chân trần, vì vậy mặt sàn là bộ phận an toàn quan trọng nhất của cả sân. Một bề mặt bám tốt khi khô có thể trở nên trơn nguy hiểm ngay khi ướt, và sự khác biệt này không nhìn thấy trên tấm mẫu.
Hãy quy định bề mặt có chỉ số chống trượt khi ướt đã được kiểm chứng thay vì chỉ ghi tên sản phẩm. Với khu vui chơi nước cho trẻ, đáp án thực tế thường là cao su đổ tại chỗ với bề mặt nhám, hở, được đổ theo độ dốc để nước chảy về các điểm thu thay vì đọng lại. Cùng một lớp bề mặt này có thể kiêm luôn nhiệm vụ giảm chấn bên dưới các hạng mục chơi thấp, và cần được kiểm tra ở nơi có trèo hoặc có độ cao rơi. Bài viết về thảm an toàn sân chơi giải thích cách so sánh cao su đổ tại chỗ và gạch cao su, cùng nơi mỗi loại phù hợp.
Thoát nước quyết định sân có sạch hay không. Hãy tạo độ dốc về rãnh trung tâm hoặc mương bao quanh, tránh các điểm trũng nơi nước và bụi bẩn tích tụ, và làm mọi nắp thu nước bằng phẳng, không kẹt ngón tay. Trong một trận mưa nhiệt đới, hệ thoát nước làm việc nhiều không kém máy bơm, nên phải tính cho trận mưa lớn chứ không phải ngày trung bình. Khi sân đã đi vào hoạt động, chất lượng nước và bảo dưỡng bơm gia nhập lịch định kỳ, và việc này nằm trong checklist bảo trì thiết bị sân chơi theo cùng một nhịp.
Phân khu, thứ tự hoạt động và khả năng tiếp cận hòa nhập
Một sân phun nước hết công suất ở mọi vòi sẽ gây hứng thú trong mười phút rồi vắng tanh sau hai mươi phút. Những sân giữ được đám đông được chia thành các khu theo thứ tự, để các lứa tuổi và mức năng lượng khác nhau chơi cạnh nhau mà không có trẻ mới biết đi nào đứng ngay đường bắn của súng phun nước.
Phân khu theo mức năng lượng, không theo nhãn tuổi
Giữ một khu sương nhẹ và vòi phun thấp ở một đầu cho trẻ nhỏ nhất, một khu ướt và nhanh hơn gồm các vòm và gáo đổ nước ở giữa, và một sàn khô có ghế ngồi ở rìa để phụ huynh quan sát mà không bị ướt. Đặt khu khô ở đầu hướng gió và trong tầm nhìn của mọi hạng mục, đồng thời bố trí mái che, vì người lớn giám sát sẽ ở lại lâu hơn khi họ thấy thoải mái.
Đưa tính hòa nhập vào bề mặt, không phải vào biển báo
Quyết định hòa nhập tốt nhất trong thiết kế sân chơi nước là một mặt sàn bằng phẳng, không bậc và không ngưỡng, để trẻ dùng xe lăn có thể di chuyển qua các vòi phun trên cùng một bề mặt với mọi trẻ khác. Thêm các hạng mục phun lên ngang mặt sàn, nút điều khiển ở độ cao vừa tầm với và một ghế chuyển thân thiện. Những lựa chọn này gần như không tốn kém ở giai đoạn thiết kế nhưng lại rất đắt nếu phải cải tạo về sau.
Bảng kiểm tra thiết kế sân chơi nước
Mang bảng này vào buổi họp thiết kế. Mỗi dòng là một quyết định sẽ được đưa ra một cách chủ động ngay bây giờ, hoặc sẽ được quyết định hộ bạn sau này, thường với chi phí cao hơn.
| Quyết định | Cần quy định rõ | Hậu quả nếu bỏ qua |
|---|---|---|
| Kiểu hệ thống | Tuần hoàn hay xả trực tiếp, ghi rõ lý do | Bất ngờ về chi phí vận hành khi nhận hóa đơn nước |
| Nguồn nước | Công suất cấp, áp lực và van chống chảy ngược | Sân thiếu nước giờ cao điểm, vòi chạy yếu |
| Xử lý nước | Lọc và khử trùng tính theo thể tích nước | Chất lượng nước kém, sân phải đóng cửa |
| Bề mặt sàn | Chỉ số chống trượt khi ướt và độ dốc về điểm thu | Trượt ngã ngay cuối tuần đầu tiên có nước |
| Thoát nước | Độ dốc, kích thước rãnh và khả năng chịu mưa | Đọng nước, bụi bẩn, rêu và sân có mùi |
| Phân khu hạng mục | Khu nhẹ, khu mạnh và khu khô có tầm nhìn | Các lứa tuổi va chạm, phụ huynh khó quan sát |
| Điều khiển | Nút kích hoạt, hẹn giờ và chế độ tự ngắt | Nước chảy suốt ngày trên một sân trống |
| Tiếp cận hòa nhập | Sàn bằng phẳng, nút vừa tầm, ghế chuyển | Chi phí cải tạo và một hạng mục loại trừ người dùng |
| Lối bảo trì | Hầm, bể và van mở được mà không cần xả cạn sân | Mỗi lần sửa chữa đều thành một đợt ngừng hoạt động |
| Bàn giao | Quy trình chất lượng nước, phụ tùng và đào tạo vận hành | Người vận hành tùy cơ ứng biến, thiết bị nhanh xuống cấp |
Câu hỏi thường gặp
Sân chơi nước có an toàn hơn bể bơi không?
Nhìn chung là có, vì không có nước đọng đủ sâu để gây đuối nước. Nước thoát liên tục nên sân chơi nước loại bỏ nguy cơ chính của bể lội trong khi vẫn giữ giá trị vui chơi. Dù vậy đây vẫn là bề mặt ướt và chơi chân trần, nên chống trượt, chất lượng bề mặt và giám sát vẫn là ưu tiên an toàn hàng đầu.
Sân chơi nước có cần nhân viên cứu hộ không?
Tùy quy định địa phương và quy mô công trình. Vì không có nước đọng, nhiều nơi cho phép sân chơi nước vận hành mà không cần nhân viên cứu hộ, nhưng bạn nên xác nhận yêu cầu này sớm vì nó ảnh hưởng tới nhân sự và hàng rào. Hệ tuần hoàn còn cần người được đào tạo để chạy quy trình xử lý nước, một nhiệm vụ riêng với việc giám sát.
Sân chơi nước dùng bao nhiêu nước?
Hệ tuần hoàn chỉ dùng một lượng bổ sung khiêm tốn, bù cho phần nước bốc hơi, bắn ra ngoài và hao hụt khi rửa lọc. Hệ xả trực tiếp dùng nước sạch liên tục cho mỗi giờ vận hành, nên mức tiêu thụ cao hơn nhiều và phụ thuộc số vòi, áp lực và thời gian chạy. Nếu nước tính theo đồng hồ đo hoặc khan hiếm, hệ tuần hoàn là lựa chọn hợp lý duy nhất.
Có thể thêm sân chơi nước vào sân chơi hiện hữu không?
Thường là được, vì sân chỉ cần một khu bằng phẳng, nguồn nước và hệ thoát nước, và có thể lắp như một khu độc lập bên cạnh thiết bị sẵn có. Ràng buộc thực tế nằm ở điểm cấp nước và điện, hướng thoát nước và phần chuyển tiếp bề mặt sang khu chơi xung quanh, tất cả nên được khảo sát hiện trạng xác nhận trước khi bắt đầu thiết kế.
Làm việc cùng 067 Group
067 Group cung cấp dịch vụ tư vấn, thiết kế, cung cấp và lắp đặt thiết bị sân chơi trẻ em, thiết bị thể dục ngoài trời, bề mặt an toàn và thiết bị công viên, cảnh quan, với hệ thống quản lý đạt chứng nhận ISO 9001:2015, ISO 14001:2015 và ISO 45001:2018. Quy trình của chúng tôi bắt đầu bằng việc trao đổi nhu cầu và ngân sách, sau đó khảo sát và đo đạc hiện trạng trước khi phác thảo bất kỳ ý tưởng nào, nhờ vậy nguồn nước, thoát nước và bề mặt được quy định từ điều kiện mặt bằng thực tế. Sau lắp đặt, chúng tôi quay lại bảo trì định kỳ ba tháng một lần trong thời gian bảo hành, và hồ sơ dự án được lưu giữ để phục vụ công việc về sau.
Nếu bạn đang lên kế hoạch thiết kế sân chơi nước cho dự án khu dân cư, trường học, resort hay công viên đô thị, hãy liên hệ qua trang liên hệ hoặc văn phòng Hà Nội, số 38 Vườn Hồ Hạ Đình, phường Hạ Đình, quận Thanh Xuân, Hà Nội, điện thoại +84 24 66 73 3777 hoặc +84 24 66 73 9777. Bạn cũng có thể xem cách chúng tôi triển khai một dự án từ buổi gặp đầu tiên tới lúc bàn giao tại trang quy trình làm việc.